Riolering aanleggen: zo gaat het, stap voor stap

Riolering aanleggen begint bij het punt waar de nieuwe leiding op het gemeenteriool aansluit. De hoogte van die aansluiting bepaalt hoe diep de sleuf wordt en hoe de leiding naar de woning oploopt. Buiten leggen we huisriolering meestal 60 tot 80 cm onder het maaiveld, met een afschot van 0,5% vanaf de aansluiting op het hoofdriool omhoog naar de woning.

Daarna volgt het werk in een vaste volgorde: de aansluiting met de gemeente afstemmen, de KLIC-melding, de sleuf graven, de buis in zand leggen, controleren vóór het aanvullen, laagsgewijs aanvullen en verdichten, en tot slot tuin, oprit of bestrating herstellen. In dit artikel lopen we die stappen door zoals wij ze in de praktijk uitvoeren, voor nieuwbouw, een aanbouw en een nieuwe huisaansluiting.

De stappen zijn steeds dezelfde, maar het vertrekpunt verschilt. Bij nieuwbouw ligt er op het perceel nog niets en komt er een complete nieuwe leiding. Bij een aanbouw sluit de nieuwe afvoer aan op riolering die er al ligt, mits die daarvoor geschikt is. Bij een nieuwe huisaansluiting wordt het traject tussen de woning en het hoofdriool vervangen.

Voor een aanbouw is het belangrijk om route, hoogtes en doorvoeren vast te leggen voordat fundering en vloer dichtgaan; dat staat uitgewerkt in de rioolaansluiting voor een aanbouw. Bij een woning in Maastricht vervingen we de complete huisaansluiting: daar is het volledige traject tussen woning en hoofdriool vernieuwd, met een nieuwe pvc-leiding op hoogte en met voldoende afschot.

De riolering in huis en op eigen terrein valt onder de verantwoordelijkheid van de eigenaar; de gemeente is het aanspreekpunt bij bouw en stelt de voorwaarden. Een nieuwe of gewijzigde koppeling op het openbare riool regelt u daarom met de gemeente. In Maastricht moet zo’n aansluiting volgens de aansluitverordening ten minste 8 weken en hoogstens een jaar vóór de start worden gemeld, en die regels gelden voor de eigenaar én voor degene die het werk uitvoert.

Houd rekening met de gegevens die de gemeente vraagt. Bij een vergunningaanvraag wil Maastricht onder meer het leidingverloop, de hoogteligging en het materiaal bij het aansluitpunt en een situatietekening met ontstoppingsstuk en ontluchting zien. In Sittard-Geleen wordt de aansluiting vanaf het openbare riool tot aan het perceel door of in opdracht van de gemeente gelegd; de aanvrager betaalt daarvoor eenmalig een rioolaansluitrecht.

Vraag ook na welk rioolstelsel er in uw straat ligt. In nieuwe wijken leggen gemeenten tegenwoordig meestal een gescheiden riool aan, met aparte buizen voor afvalwater en regenwater. Afvalwater hoort dan alleen in de afvalwaterbuis en regenwater alleen in de regenwaterbuis; een regenpijp op het vuilwaterriool kan ervoor zorgen dat er water via de wc omhoog komt. Maastricht schrijft voor de aansluitleiding zelfs kleuren voor: grijs voor hemelwater, bruin voor afvalwater. Wat u met regenwater op eigen terrein kunt doen, leest u in hemelwater afkoppelen bij woning en tuin.

Gaat er een graafmachine aan te pas, dan is een KLIC-melding bij het Kadaster wettelijk verplicht, ook als u een ander op uw grond laat graven. De melding gebeurt minimaal 3 en maximaal 20 werkdagen vóór het graven. Let op: leidingen tussen de woning en de perceelgrens, zoals de rioolleiding of de hemelwaterafvoer, ontbreken mogelijk in die informatie. Bestaande eigen leidingen moeten dus apart worden opgezocht.

Een nieuwe leiding wordt niet vanaf de woning ontworpen, maar vanaf de aansluiting op het hoofdriool. Die hoogte kunt u niet kiezen. Wij meten daarom eerst de hoogte van het aansluitpunt en van het eindpunt bij de woning in, en leggen pas daarna de sleufdiepte vast. Buiten komt de leiding zo meestal 60 tot 80 cm onder het maaiveld te liggen; ook de belasting erboven, zoals een oprit, en vorstbescherming tellen mee.

Vanaf de aansluiting loopt de leiding met 0,5% afschot omhoog naar de woning: 5 mm per meter, dus 6 cm over 12 meter leiding. Dat afschot moet over de hele lengte gelijkmatig zijn, zonder vernauwing in de stroomrichting en met een vloeiend verloop. Voor het deel in openbare grond kan de gemeente eigen eisen stellen; de Maastrichtse aansluitverordening rekent bij de perceelgrens bijvoorbeeld met een afschot van 1:100. Hoe u afschot berekent en controleert, staat in het juiste afschot van riolering.

Nieuwe buitenriolering wordt doorgaans in pvc gelegd, zoals bij ons werk in Meerssen en Maastricht. Volgens Wavin volstaat stijfheidsklasse SN4 als er minstens 0,5 m goed verdichte grond boven de buis ligt; bij minder dekking of zware verkeersbelasting is SN8 het meest geschikt. Buis met een lagere stijfheidsklasse dan SN4, zoals dunwandige hemelwaterbuis, is volgens Wavin niet geschikt voor in de grond. Hoe een regenpijp overgaat op een rioolbuis in de grond, leest u in regenpijp aansluiten op het riool. De diameter volgt uit wat er wordt afgevoerd en uit de regels van de gemeente: in Maastricht is de aansluitleiding maximaal 160 mm, tenzij een berekening een grotere maat onderbouwt.

Plan ook de punten waar de leiding later bereikbaar moet zijn. Riool.info adviseert een ontstoppingsstuk in elke buis die van uw terrein naar de openbare ruimte loopt; daar ziet u bij een verstopping of die op uw terrein of in de grond van de gemeente zit. In Maastricht ligt bij dat ontstoppingsstuk ook de grens tussen particulier en gemeentelijk eigendom. Bij bochten en samenkomende leidingen kan een inspectieput nodig zijn; het verschil met een kolk leest u in straatkolk of inspectieput plaatsen.

De uitvoering verloopt in een vaste volgorde. Vooraf leggen we vast wat tijdelijk wordt opgenomen, waar de uitgegraven grond komt te liggen en welk herstel is inbegrepen. De aanwijzingen voor zandbed en aanvullen hieronder volgen de legadviezen van buizenfabrikant Wavin.

Een bedrag is pas te geven als de situatie bekend is. Bij riolering aanleggen bepalen vooral deze factoren wat het werk kost: